TÜNEL ANADOLU olarak isimlendirilen bu bölümde Türkiye'nin iç sularında (göl, nehir, akarsu) yaşayan su ürünlerinin yer alması planlanmıştır. Deniz Dünyası Sistemimizin en önemli unsurlarından olan tünel kısmının, geleceğimiz olan öğrencilerimizi Mavi Vatan konusunda bilinçlendirmek ve farkındalık yaratmak için daha yararlı olacağı düşüncesinden dolayı kendi iç sularımızda yaşayan su ürünleri ağırlıklı olması amaçlanmıştır.
Bu bağlamda TÜNEL ANADOLU Akvaryumumuzda başlıca; Bıyıklı Balık (Barbus barbus), Bodur Yayın (Ictalurus melas), Çapak (Abramis brama), Sivrisinek Balığı (Gambusia affinis), Gördek (Rutilus rubilio), Gümüş (Atherina boyeri), Gümüş Sazan (Hypophtalmichthys molitrix), Kadife Balığı (Tinca tinca), Karabalık (Clarias gariepinus), Kayabalığı (Proterorhinus marmoratus), Levrek (Perca fluviatilis), Ot Sazanı (Ctenopharyngodon idella), Pullu – Aynalı Sazan (Cyprinus carpio), Sudak (Stizostedion lucioperca), Tatlısu Kefali (Squalius cephalus), Turna (Esox lucius), Yayın Balığı (Silurus glanis), Kerevit (Astacus leptodactylus) gibi su ürünleri türlerinden envanterimizde bulunanlar yer almaktadır. İlerleyen süreçlerde sıklıkla akvaryum içeriğindeki balık türlerinde güncellemeler yapılacaktır.
Türkiye Denizleri Akvaryumu 1: Bu akvaryumumuzda ülkemiz denizleri için önemli türlerden olan Levrek, Çipura, Granyöz (Kaya levreği) türleri bulunmaktadır. İlerleyen süreçlerde uygun yeni türler envanterimize katıldıkça bu akvaryumumuzda sergileneceklerdir.
LEVREK (Dicentrarchus labrax): Levrek, Türkiye denizlerinde en sevilen ve en bilinen yırtıcı balıklardan biridir. Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyılarında görülebilir. Gümüş renkli gövdesi, güçlü yapısı ve hızlı yüzüşü ile dikkat çeker. Genellikle küçük balıklar, karidesler ve kabuklularla beslenir. Kıyıya yakın lagünler, liman çevreleri ve taşlık alanlarda yaşayabilir. Dayanıklı yapısı sayesinde deniz akvaryumlarında sergilenmeye uygundur. Ticari değeri yüksek olan levrek, ülkemizde kültür balıkçılığında da yaygın olarak yetiştirilmektedir.
ÇİPURA (Sparus aurata): Çipura, baş kısmındaki altın sarısı bant nedeniyle kolayca tanınan değerli bir deniz balığıdır. Özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında yaygın olmakla birlikte Marmara’da da görülür. Midye, deniz salyangozu ve kabukluları güçlü dişleriyle kırarak beslenir. Kumluk ve çayır alanları sever, zaman zaman kıyıya oldukça yaklaşır. Akvaryum ortamına uyum sağlayabilen dayanıklı bir türdür. Lezzetli eti nedeniyle ülkemizde en çok yetiştirilen balıklardan biridir.
GRANYÖZ (KAYA LEVREĞİ, Argyrosomus regius): Granyöz veya kaya levreği olarak bilinen bu balık son yıllarda yetiştiricilik yoluyla da elde edilmeye başlamış bir türdür. Ağzının içindeki sarı renk dolayısıyla bazı yerlerde "sarı ağız" ve ayrıca "halili" olarak da adlandırılmaktadır. Türkiye denizlerinde yaşayan iri ve güçlü bir kıyı balığıdır. Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyılarında görülebilir. İlkbahar ortalarından ağustos ayına kadar süren bir üreme dönemine sahiptir. Maksimum boyu 230 cm ve maksimum ağırlığı da 103 kg olarak kayıt altına alınmıştır. Gümüş renkli gövdesi, büyük baş yapısı ve kuvvetli kuyruğuyla dikkat çeker. Genellikle küçük balıklar, karidesler ve dip canlılarıyla beslenir. Genç bireyleri sürü halinde dolaşırken, büyük bireyler daha yalnız yaşayabilir. Etinin lezzetli olması nedeniyle ticari değeri de yüksektir. Türkiye denizlerinin önemli ekonomik türlerinden biridir.
Bu akvaryumumuzda ülkemiz denizlerinde sıklıkla karşılaştığımız Karagöz, Sargos, Mırmır, Melanur, Kefal, Gargur, Barbunya (Sarı çizgili ve kırmızı barbun) gibi balıklar yer almaktadır. İlerleyen süreçlerde uygun yeni türler envanterimize katıldıkça siz ziyaretçilerimiz için bu akvaryumumuzda sergileneceklerdir.
KARAGÖZ (Diplodus vulgaris): Karagöz, başının arkasında ve kuyruk kısmında bulunan koyu renkli bantlarla tanınır. Ege, Akdeniz ve Marmara’da sık görülen kıyı balıklarından biridir. Kayalık bölgeleri ve deniz çayırlarını sever. Omnivor bir türdür; yosun, küçük kabuklu ve çeşitli omurgasızlarla beslenir. Hareketli ve dayanıklı yapısı sayesinde akvaryumlarda uzun süre sağlıklı yaşayabilir. Sürü davranışı göstermesi ziyaretçiler açısından seyir zevkini artırır.
SARGOZ (Diplodus sargus): Sparidae (İzmaritgiller) familyasından olan ve Türkiye sularında oldukça popüler, beyaz etli ve lezzetli bir deniz balığıdır. Halk arasında sargo, akkaragöz, baltabaş veya sarkoz gibi isimlerle de anılır. Gövdesi yanlardan basık ve ovaldir. Gümüşi-gri renkte olup, vücudunda sırttan aşağı inen 7-9 adet dikey koyu çizgi ve kuyruk sapında belirgin eyer şeklinde bir siyah leke bulunur. Genellikle 20-30 cm boylarında görülür, ancak 45-50 cm uzunluğa ve 3 kg ağırlığa kadar ulaşabilir. Kayalık ve yosunlu sığ sulardan 50 metre derinliğe kadar olan bölgelerde yaşar. Türkiye'nin tüm denizlerinde görülmekle birlikte en çok Ege ve Akdeniz'de yaygındır. Oldukça kurnaz, çekingen ve ürkek bir balık olarak bilinir; bu nedenle avlanması zordur. Sargoz sıklıkla akrabası olan Karagöz balığı ile karıştırılır. Karagöz balığının ensesinde ve kuyruk sapında iki kalın siyah bant bulunur; gövdesinde yatay sarı çizgiler vardır. Sargozda ise ense bandı yoktur; bunun yerine gövdesinde dikine çizgiler bulunur.
MIRMIR (Lithognathus mormyrus): Mırmır, gövdesindeki dikey koyu çizgiler sayesinde kolayca tanınır. Kumluk dip alanlarda yaşayan bu tür, özellikle Ege ve Akdeniz kıyılarında yaygındır. Küçük kabuklular, solucanlar ve dip omurgasızlarıyla beslenir. Sakin yapısı ve zarif görünüşü nedeniyle deniz akvaryumlarında sevilen bir türdür. Sık sık kumu eşeleyerek besin araması doğal davranışlarından biridir. Kıyısal ekosistemlerin önemli dip balıkları arasında yer alır.
MELANUR (Oblada melanura): Melanur, kuyruk sapındaki siyah leke ile ayırt edilen çevik bir kıyı balığıdır. Genellikle sürüler halinde dolaşır ve berrak sularda sık görülür. Ege ve Akdeniz kıyılarında yaygın olmakla birlikte Marmara’da da bulunabilir. Küçük omurgasızlar ve planktonla beslenir. Hızlı yüzüşü sayesinde büyük akvaryumlarda görsel hareketlilik sağlar. Barışçıl yapısı nedeniyle karma tür tanklarına uygundur.
KEFAL (Mugil cephalus vd Mugilidae türleri): Kefal, Türkiye’nin dört denizinde de görülen son derece dayanıklı bir balık grubudur. Sürü halinde dolaşır ve genellikle kıyı bölgelerinde, limanlarda ve lagünlerde yaşar. Organik maddeler, yosunlar ve dipteki besinlerle beslenir. Hızlı hareket eden yapısı sayesinde büyük akvaryumlarda ziyaretçilerin dikkatini çeker. Tuzluluk değişimlerine dayanıklı olması nedeniyle farklı ortamlarda yaşayabilir. Deniz ekosisteminde temizlik sağlayan önemli türlerden biridir.
BARBUNYA (Mullus barbatus): Barbunya, Türkiye denizlerinde yaygın olarak bulunan ve ekonomik değeri yüksek bir dip balığıdır. Ege, Akdeniz, Marmara ve Karadeniz kıyılarında yaşar. Kırmızımsı pembe rengi ve çenesinin altında bulunan iki uzun bıyığı ile kolayca tanınır. Bu bıyıklarını kullanarak kum ve çamur içinde besin arar. Küçük kabuklular, solucanlar ve dip omurgasızlarıyla beslenir. Sakin yapısı ve doğal davranışları sayesinde deniz akvaryumlarında ilgiyle izlenir. Türkiye mutfağında da sevilen ve değerli balık türlerinden biridir.
GARGUR BALIĞI (Pomadasys stridens): Halk arasında "yalancı isparoz" olarak da bilinen, özellikle Doğu Akdeniz'de son yıllarda oldukça yaygınlaşan bir balık türüdür. Aslen Kızıldeniz kökenli (lesepsiyen) bir tür olup Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz'e geçiş yapmış ve yerleşik hale gelmiştir. Elips şeklinde, gümüş-beyaz renkli bir vücuda sahiptir. Sırt kısmında hafif mavi veya yeşil tonlar, yanlarında ise belirgin sarımsı çizgiler bulunur. Ortalama 20–30 cm boyundadır ancak 45–50 cm'ye kadar büyüyebilir. Ağırlıkları genellikle 1–2 kg civarındadır. Kumlu tabanlarda ve deniz çayırlarında yaşamayı severler. Türkiye'nin tüm kıyı şeridinde rastlanabilmekle birlikte en çok Mersin ve Antalya gibi sıcak denizlerde görülür. En dikkat çekici özelliklerinden biri çift cinsiyetli (hermafrodit) olabilmeleridir. Eti yağlı ve lezzetli olup ekonomik değeri çok yüksek olmasa da yenilebilen ve oldukça lezzetli bulunan bir türdür.
Bu akvaryumumuzda ülkemiz denizlerinde yer alan istilacı yabancı türlere ait su ürünlerinin yer alması planlanmıştır. İstilacı tür; yerleşmesi ve istilasıyla ekonomik veya çevresel zararlar vererek ekosistemleri, habitatları veya türleri tehdit eden yabancı türler olarak bilinmektedir. Dünyada istilacı yabancı türlerin verdiği zarar yüzlerce milyar dolardan daha fazladır. Uluslararası Doğa Koruma Birliği (IUCN) tarafından yayınlayan dünyanın en kötü 100 istilacı yabancı türlerinden 14 tanesi Türkiye’de bulunmaktadır. Bunlar; Sivrisinek balığı (Gambusia holbrooki), Taraklı Deniz Anası, Kaykay (Mnemiopsis leidyi), Deniz Salyongozu (Rapana venosa), İsrail sazanı veya Gümüşi havuz balığı (Carassius gibelio), Zebra Midye (Dreissena polymorpha), Su sümbülü (Eichornia crassipes), Katil yosun (Caulerpa taxifolia), Gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss), Kahverengi Havuz balığı (Carassius carassius), Mozambik tilapyası (Oreochromis mossambicus), Su maymunu (Myocastor coypus), Singapur kaplumbağası (Trachemys scripta elegans), Sıçan (Rattus rattus) ve Karabalık (Clarias gariepinus)’tır. Akvaryumumuzda başlıca ülkemiz denizlerinde yer alan istilacı yabancı türlerden Balon balığı, Aslan balığı ve Gün balığı’na yer verilmiş olup ilerleyen süreçlerde balık türlerinde güncellemeler yapılacaktır.
Balon balığı (Lagocephalus sceleratus): İndo-Pasifik kökenli bir tür olup Kızıldeniz’den Akdeniz’e Süveyş Kanalı yoluyla göç etmiş eti zehirli olan bir balık türüdür. Çoğunlukla tropikal denizlerde yaşayan 120'den fazla balon balığı türü bulunmaktadır. Tehdit altında olduklarında kendilerini su veya hava ile şişirme alışkanlıkları nedeniyle adlandırılırlar, bu da bir avcının onları yutmakta zorlanmasını sağlar. Sırtı gri veya kahverengi renkte, daha koyu lekelerle kaplıdır ve alt kısmı beyazdır. Balığın yan taraflarında karakteristik bir gümüş bant bulunur. Balon balığının boyu 40 santimetreye kadar ulaşabilir.
Aslan balığı (Pterois miles): Hint-Pasifik kökenli istilacı bir yabancı tür olan Aslan balığı Süveyş Kanalı'ndan Akdeniz'e geçmiş ve sularımızda hızla yayılmıştır. 35 cm uzunluğa kadar büyüyebilir. Kıyıya yakın yerler ile 50 metre derinlik arasındaki kısımlarda yaşarlar. Gözlerinin üzerinde ve ağızlarının altında pervane benzeri pektoral yüzgeçlere sahiptirler. Aslan balığı avlanırken bu yüzgeçleri açar ve avını köşeye kıstırır. Kaçma imkanı kalmayan av sonunda balığa yem olur. Üst kısımlarında bulunan iğnelerin insan ile teması sonucunda tehlikeye neden olabilir.
Gün Balığı (Thalassoma pavo): Gün balığı (süslü wrasse), Akdeniz ve Atlantik Okyanusu'nun doğusunda yaşayan renkli, sıcak suları seven istilacı bir türdür. Yaşam alanı genellikle 150 m derinliğe kadar ki kayalık bölgeler ve deniz çayırlarıdır. Erkek ve dişileri farklı renktedir. Erkek bireyler daha parlak renklidir: yeşil–mavi üzerine turuncu ve mavi çizgiler, göz çevresinde turkuaz halkalar bulunur. Dişi ve genç bireylerde renkler daha sade, yeşil-kahverengi tonlar hâkimdir. Küçük kabuklular ve yumuşakçalarla beslenirler.
Bu tematik alanımızda ülkemiz sularında bulunmayan özellikle Pasifik ve Hint Okyanusu kökenli dünya denizlerinde yaşayan balık türlerine ağırlık verilmesi amaçlanmaktadır. Pasifik (Büyük) Okyanusu, dünyanın en geniş, en büyük (166-179 milyon km2) ve en derin {Ortalama derinliği 3.957 m olup Mariana Çukuru (11.022 m) ile en derin noktaya sahiptir] okyanusu iken; Hint Okyanusu’ nda, Asya, Afrika ve Avustralya arasında yer alan üçüncü büyük (yaklaşık 73.5 milyon km2) ve ortalama su sıcaklığı en yüksek olan okyanustur.
Bu akvaryumumuzda başlıca Tilki suratlı tavşan balığı (Fox Face Rabbit Fish, Siganus vulpinus), Mavi cerrah (Blue tang, Paracanthurus hepatus), Mor cerrah (Purple tang, Zebrasoma xanthurum), Sohal tang (Sohal Cerrah balığı, Acanthurus sohal), Bakır Bantlı Kelebek Balığı (Butterfly fish, Chelmon rostratus), İmparator melek balığı (İmparator angel, Pomacanthus imperator) ve Asker Balığı (Solder fish, Argocentron rubrum) gibi türlere ilk etapta yer verilmesi düşünülmüştür.
Tilki suratlı tavşan balığı (Fox Face Rabbit Fish, Siganus vulpinus): Parlak sarı gövdesi, siyah-beyaz desenli baş yapısı ve tilkiyi andıran uzun burnuyla tuzlu su akvaryumlarının en popüler ve dayanıklı balık türlerinden biridir. Herbivor beslenme tarzı olup akvaryumdaki istenmeyen yosunları iştahla yerler. Barışçıl tavırlarıyla bilinmesine rağmen sırt, anal ve pelvik yüzgeçlerinde zehri aslan balığı kadar güçlü olmasa da zehirli dikenleri bulunur. 25 cm'ye kadar büyüyebilirler. Tehdit hissettiklerinde veya gece uyurken renklerini değiştirerek benekli/koyu bir "kamuflaj" deseni alabilirler.
Blue tang (Mavi cerrah, Paracanthurus hepatus): Hint-Pasifik resiflerinde yaşayan, "Kayıp Balık Nemo" filmindeki Dory karakteriyle ünlenen, parlak mavi gövdeli, siyah desenli ve sarı kuyruklu popüler bir deniz balığıdır. Genellikle 12-25 cm boyuna ulaşırlar, otçul beslenirler. Oval, yoğun mavi gövde üzerinde siyah desenler (palet şeklinde) ve sarı bir kuyruğa sahiptirler. Genellikle barışçıldır ancak diğer cerrah balıklarına karşı agresif olabilirler. Doğada alglerle beslenirler.
Purple tang (Mor cerrah, Zebrasoma xanthurum): Mor tang veya sarı kuyruklu tang olarak da bilinen, Kızıldeniz ve Aden Körfezi'nde ve Arap Yarımadası kıyıları çevresinden Basra Körfezi'ne kadar uzanan kuzeybatı Hint Okyanusu'na özgü bir balıktır. Mercan bakımından zengin veya kayalık alanlar üzerinde 20 m derinliğe kadar gruplar halinde bulunur. Genç bireyler kamuflajlıdır ve mercanlar arasında saklanırlar.
Sohal tang (Sohal Cerrah balığı, Acanthurus sohal): Kızıldeniz ve Batı Hint Okyanusu’nun mercan resiflerinde yaşar. Genellikle sığ ve kayalık–mercanlı bölgelerde görülür. Ortalama uzunluğu 30–40 cm’dir. Vücudu yatay mavi çizgilerle süslüdür. Kuyruk kısmında turuncu-sarı renkler bulunur. Kuyruk sapında adını aldığı savunma amaçlı keskin cerrah bıçağına benzer dikeni vardır. Çoğunlukla otçul olup algler ve bitkisel materyallerle beslenir. Özellikle kendi türüne karşı savunmacıdır, bölgeci ve agresif davranışlar gösterebilir.
Bakır Bantlı Kelebek Balığı (Butterfly fish, Chelmon rostratus): Gagalı mercan balığı olarak da bilinen bakır bantlı kelebek balığı hem Pasifik hem de Hint Okyanuslarındaki resiflerde bulunur. Uzun gagaları olup sarı bantları ve uzun burunlarıyla kolayca ayırt edilebilir. 20 cm uzunluğa kadar büyür. Kuyruğun tabanında, kuyruğa dik olarak uzanan koyu bir bant bulunur. 1-25 metre derinliklerde tek başına veya çiftler halinde bulunur. Bu balıklar üreme döneminde tek eşli çiftler oluştururlar.
İmparator melek balığı (İmparator angel, Pomacanthus imperator): Hint-Pasifik dağılımına sahiptir. 2009'dan beri doğu Akdeniz havzasına Lessepsiyen göçmen olarak gelmiş ve şu anda düşük sayılarda bulunmaktadır. Yavruların koyu mavi bir gövdesi vardır ve bu gövde, açık mavi ve beyaz arasında değişen, iç içe geçmiş en küçük çizgilerle işaretlenmiştir. Yetişkinler, mavi ve sarı yatay çizgilerle, açık mavi bir yüzle, gözlerin üzerinde koyu mavi bir maskeyle ve sarı bir kuyruk yüzgeciyle çizgilidir. Göğüs yüzgeçlerinin üzerinde, üst yörünge seviyesinde siyahımsı bir bant bulunur. Bu bandın ön kenarı parlak mavi, arka kenarı ise ince sarı bir çizgidir. 1 ila 100 m derinliklerde, berrak lagün, kanal veya açık deniz resiflerinde bulunurlar.
Asker Balığı (Solder fish, Argocentron rubrum): Hint-Pasifik kökenli olup Süveyş Kanalı yoluyla Akdeniz'e geçen istilacı bir Lesepsiyen türdür. Türkiye denizlerinde (Akdeniz ve Ege) sıkça rastlanan bu tür, özellikle kırmızı-beyaz çizgili yapısı ve göz alıcı rengiyle tanınır. Vücudu kahverengimsi kırmızı ve gümüşi beyaz şeritlerle kaplıdır. Büyük gözleri ve sert, kaba pulları vardır. Genellikle 15-25 cm boylarındadır. Yanaklarında ve sırt yüzgecinde keskin, zehirli dikenler bulunur. Bu zehir insanlar için ölümcül olmasa da acı verici olabilir. Kıyı resifleri, kayalık bölgeler ve koylarda, genellikle 5-80 metre derinliklerde yaşarlar. Gündüzleri mağaralarda ve kaya çatlaklarında gizlenirler, gece aktif olan türlerdir. Bentik yengeçler, karidesler ve küçük balıklarla beslenirler.
Bu akvaryumumuzda ilk aşamada Benekli Argus Balığı (Scatophagus argus) ve Gümüş Ay Balığı (Mono fish, Monodactylus argenteus) gibi türler yer almaktadır.
Benekli Argus balığı (Scatophagus argus): Genellikle Hint-Pasifik bölgesinden Japonya, Yeni Gine ve güneydoğu Avustralya'ya kadar yayılmıştır. Popüler akvaryum balıklarından biridir. Dikdörtgen ve oldukça basık bir gövdesi vardır ve başı dik bir sırt profiline sahiptir. Çapı yuvarlak burnunun uzunluğundan belirgin şekilde daha küçük olan orta büyüklükte bir gözü vardır. Çenelerinde çok sayıda küçük kıl benzeri diş sırası bulunur. Vücut yeşilimsi kahverengiden gümüş rengine kadar değişir ve üzerinde birçok kahverengi ila kırmızımsı kahverengi benek bulunur. Bu tür, maksimum 38 cm uzunluğa ulaşır.
Gümüş Ay Balığı (Mono fish, Monodactylus argenteus): Hint-Batı Pasifik kökenli, gümüşi renkli, elmas şeklinde, sürü halinde yaşayan aktif bir acı su balığıdır. 26-28°C sıcaklık ve acı su gerektirir. Geniş yüzme alanına ihtiyaç duyar ve hem etçil hem otçul beslenir. Gençken tatlı suya dayanabilirler, ancak yetişkinler acı su gerektirir. Çok aktif ve barışçıl bir türdür, ancak sürü halinde (en az 4-6 adet) tutulmalıdır. Sürü olmadığı durumlarda stresli olabilir. Hem etçil hem otçul (omnivor) beslenirler. Küçük balıklar, karides, artemia, dondurulmuş yemler ve ıspanak gibi yeşilliklerle beslenmelidir.
Bu akvaryumumuzda başlıca Toz mavisi damsel (Powder blue damsel, Chrysiptera cyanea), Mavi damsel balığı (Blue damsel, Chrysiptera cyanea) ve Noktalı (Domino) damsel (Dascyllus trimaculatus) türlerine yer verilmiştir.
Toz mavisi damsel (Powder blue damsel, Chrysiptera cyanea): Mavi şeytan balığı olarak da bilinen 8,5 santimetre uzunluğa ulaşan Toz mavisi damsel balığı parlak mavi renktedir. Erkeğinin sarı bir burnu ve kuyruğu vardır, dişi ve yavrularda ise genellikle sarı renk bulunmaz ancak sırt yüzgecinin arka kenarının tabanında siyah bir nokta bulunur. Resiflerde ve lagünlerde yaşarlar. Beslenmesinde genellikle algler ve kopepodlar yer alır. Erkek ve dişi üreme için eşleşir. Yumurta bırakma sonrası erkekler yumurtaları korur ve onlara bakar. Özellikle üreme dönemlerinde korumacı ve saldırgan olup bölgelerine yaklaşan diğer balıklara sıklıkla saldırırlar.
Mavi damsel balığı (Blue damsel, Chrysiptera cyanea): Hint-Pasifik kökenli, son derece dayanıklı, parlak mavi renge sahip ortalama 8,5 cm boya ulaşan bu tür, "Mavi Şeytan" olarak da bilinir (Bu lakaplarını agresifliklerinden alırlar) ve özellikle kendi türüne veya yeni gelen balıklara karşı bölgeci ve kavgacı olabilir. Erkekler genellikle sarı burun/kuyruğa sahiptir, dişilerde ise sırt yüzgeci dibinde siyah bir nokta bulunur. Beslenme şekilleri Omnivor (hem etçil hem otçul) beslenirler; pul yemler ve dondurulmuş yemleri de kabul ederler. Çok hareketli ve aktif yüzücülerdir. Akvaryum ortamında üretimleri mümkündür; erkekler yumurtaları bir yuvada korur. Küçük akvaryumlarda tek veya büyük akvaryumlarda bir erkek-birkaç dişi şeklinde beslenebilirler.
Noktalı (Domino) damsel (Dascyllus trimaculatus): Hint-Pasifik bölgesindeki mercan resiflerinde yaşarlar. Adını koyu renkli gövdesi üzerindeki belirgin üç beyaz noktadan alan, popüler ama karakterli bir tuzlu su akvaryumu balığıdır. Gençken simsiyah bir gövdeye ve biri alnında, ikisi yanlarında olmak üzere üç parlak beyaz noktaya sahiptir. Yaşı ilerledikçe renkleri griye dönebilir ve noktaları belirsizleşebilir. Yaklaşık 13-14 cm boya ulaşabilirler. Damsel balıkları küçükken barışçıl olsalar da büyüdükçe oldukça sert mizaçlı, agresif ve bölgeci bir yapıya bürünürler. Genç bireyler genellikle anemonların etrafında saklanırken görülür. Etçil ağırlıklı beslenirler.
Akvaryumumuzda başlıca Yeşil Kaplan karidesi (Penaeus semisulcatus), Japon karidesi (Penaeus japonicus) ve Pasifik beyaz karidesi (Penaeus vannamei) türleri siz ziyaretçilerimiz için sergilenmektedir. Karidesler genellikle dip bölgelerde yaşarlar ve kumluk ya da kayalık alanlarda saklanmayı severler. Beslenme açısından çoğunlukla detritivor (ölü bitki, balık kalıntıları ve dışkı gibi çürümüş organik maddelerle -detritüs- beslenen) olup, su içerisindeki organik atıkları, küçük canlıları ve algleri tüketerek ekosistemde temizlik görevi üstlenirler. Su kalitesine oldukça duyarlıdırlar.
Ayrıca bu akvaryumumuzda ülkemiz denizlerinde yaşayan diğer karides türlerine (Metapenaeus monoceros, Penaeus kerathurus, Parapenaeus longirostris vb) de envanterimize eklendikçe yer alması planlanmaktadır.
Sekiz kolları ve geniş kafaları ile bilinen ahtapotların üç kalbi ve mavi kanları (Bakır içerikli hemosiyanin içerdiğinden kanları mavidir) vardır. Ahtapotlar, tehlike anında düşmanlarını şaşırtmak ve koku duyularını felç etmek için mürekkep fışkırtmakta ve oldukça zeki hayvanlardır. Sinir hücrelerinin büyük bir kısmı kollarında bulunduğundan, kolları beyinden bağımsız hareket edebilir ve dokundukları nesnelerin tadını alabilirler. Derilerindeki özel hücreler (kromatoforlar) sayesinde saniyeler içinde çevrelerine uyum sağlayacak şekilde renk ve doku değiştirebilirler. Çoğu türün ömrü oldukça kısa olup genellikle 1 ile 2 yıl arasında yaşarlar. Dişi ahtapotlar yumurtalarına yaklaşık 2 ay kadar bakarlar ve bu süreçte neredeyse hiç beslenmezler. Yavrular yumurtadan çıktıktan kısa bir süre sonra anne ahtapot genellikle bitkinlikten ölür. Sadece tuzlu sularda yaşarlar; tatlı suda yaşayan herhangi bir ahtapot türü bilinmemektedir.
Genellikle yaşam çevrelerindeki canlılara saldırgan olmaları ve yalnız yaşama eğiliminde olduklarından bu akvaryumda sadece Türkiye'de özellikle Ege ve Akdeniz'de yaygın olarak bulunan Bayağı Ahtapot (Octopus vulgaris), Doğu Pasifik Kırmızı Ahtapotu (Octopus rubescens), Tek Kara Ahtapotu (Abdopus aculeatus), Büyük Mavi Ahtapot (Octopus cyanea) ve dünya denizlerinde yaşayan diğer ahtapot türlerinden envanterimizde yer alanlara öncelik verilmiştir.
Aslen Hint-Pasifik kökenli olan bu canlılar, Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz'e geçerek istilacı bir tür haline gelmiştir. Gösterişli yüzgeçleri ve dikkat çekici desenleri ile bilinen zehirli bir deniz balığıdır. Türkiye sularında (Akdeniz ve Ege) en sık rastlanan ve istilacı olarak bilinen iki ana tür bulunmaktadır. Bunlardan Pterois miles, genellikle "Hint Okyanusu aslan balığı" olarak bilinir ve Akdeniz'de en yaygın görülen türdür. Diğeri olan Pterois volitans ise "Kırmızı aslan balığı" olarak bilinmektedir. Aslan balıklarının sırt yüzgeçlerinde bulunan dikenleri oldukça zehirli olup bu zehir, kendini savunma amaçlı olup temas halinde oldukça acı verici olabilmektedir. Genellikle resif bölgelerinde yaşar ve yavaş hareket ederek avını pusuya düşürerek avlanırlar. Etçil olup küçük balıklar ve kabuklularla beslenir.
Sübye AkvaryumuMürekkep Balığı (Sübye) (Sepia officinalis): Mürekkep balıkları grubuna ait zeki ve ilginç bir deniz canlısıdır. Sekiz kısa kolu ve avlanmak için kullandığı iki uzun vantuzlu dokunacı bulunmaktadır. Gözleri "W" şeklindedir ve oldukça gelişmiş bir görüş yeteneğine sahiptir. Vücudunun içinde kalsiyum karbonat yapısında “sübye kemiği” olarak bilinen bir kemik bulunur. Bu kemik, balığın su içindeki dengesini (yüzebilirliğini) sağlar. Genellikle kuş kafeslerinde gaga törpüsü olarak kullanıldığını görebilirsiniz. Derisindeki "kromatofor" hücreleri sayesinde saniyeler içinde bulunduğu ortamın rengine ve dokusuna bürünebilir. Sadece gizlenmek için değil, iletişim kurmak için de renk değiştirirler. Aynı zamanda kendini tehlikede hissettiğinde, saldırganın görüşünü bulandırmak ve koku alma duyusunu yanıltmak için koyu renkli bir mürekkep salgılarlar. Genellikle kumluk ve çamurlu deniz tabanlarında yaşar. Etçil bir canlı olup küçük balıklar ve kabuklularla beslenirler.
Istakoz & Mavi Yengeç AkvaryumuIstakoz (Homarus gammarus): Yaygın olarak Avrupa Istakozu adıyla bilinen, Nephropidae familyasına ait büyük bir deniz kabuklusudur. Doğu Atlas Okyanusu, Akdeniz ve Karadeniz'in kıyı bölgelerinde, genellikle 2 ile 50 metre derinlikteki kayalık diplerde ve yarıklarda yaşarlar. Türkiye'de genellikle Karadeniz hariç tüm kayalık deniz bölgelerinde rastlanır. Hem ekolojik hem de ekonomik açıdan büyük öneme sahiptir. Canlıyken genellikle koyu lacivert veya mavi tonlarındadır. Ortalama 25-50 cm boyunda ve 0.5-5 kg ağırlığında olurlar; ancak 60 cm uzunluğa ve 6 kg ağırlığa kadar ulaşan devasa örnekler de mevcuttur. Beslenme olarak etoburdur; temel gıdalarını midyeler, küçük kabuklular, deniz kurtları ve ölmüş balıklar oluşturur. Oldukça uzun ömürlü canlılardır; dişiler 50, erkekler ise 30 yıla kadar yaşayabilir.
Mavi yengeç (Callinectes sapidus): Ana vatanı Atlas Okyanusu'nun Amerika kıyıları olup ülkemizde de özellikle Dalyan (Köyceğiz), Ege ve Akdeniz kıyılarındaki lagün ve dalyanlarda yaygın olarak bulunur. Kabukları ve kıskaçları belirgin bir mavi renge sahiptir. Tipik bir mavi yengecin ömrü ortalama 3 ile 4 yıl arasındadır. Doğal olarak saldırgan değildirler, ancak tehdit hissettiklerinde kabuk kıracak güçteki kıskaçlarıyla savunmaya geçerler. Maksimum 90 metre derinliğe kadar, nehir ağızları ve sığ kıyı sularında, çamurlu veya kumlu tabanlarda yaşarlar.
Müren (Muraena helena): Yılan balığına benzeyen uzun vücudu ve keskin dişleriyle tanınan, Muraenidae familyasına ait yırtıcı bir deniz canlısıdır. Doğu Atlantik ve tüm Akdeniz kıyılarında yaygındır. Derisi pulsuz, kalın, kaygan ve mermer desenli (kahverengi/gri zemin üzerine sarımsı-beyaz benekli) bir yapıya sahiptir. Göğüs yüzgeçleri bulunmaz; sırt yüzgeci başından kuyruğuna kadar kesintisiz uzanır. Genellikle 80-130 cm uzunluğundadır, ancak 1,5 metreye ve 6,5 kg ağırlığa kadar ulaşabilirler. Doğal ortamlarında ortalama 15 yıl yaşarlar. Genellikle 5 ila 100 metre derinlikteki kayalık bölgelerdeki oyuklarda saklanarak yaşar ve sadece baş kısmını dışarı çıkarır. Gece aktif olan etçil bir tür olup başlıca ahtapot, yengeç, kalamar ve küçük balıklar ile beslenir. Görünüşü korkutucu olsa da genellikle insanlara saldırgan değildir; ancak rahatsız edildiğinde savunma amaçlı ısırabilir. Akvaryumda saklanma alanları oluşturulması önemlidir. Mürenlerle karşılaşmak için en iyi noktalar Türkiye'nin Ege ve Akdeniz kıyılarındaki kayalık dalış bölgeleridir. Özellikle Kaş, Bodrum ve Fethiye gibi bölgelerdeki su altı mağaralarında sıkça görülürler.
Maskotumuz TİFTİK’ in Akvaryumu: Kızıldeniz Keçi BalığıKeçi balığı, Mullidae familyasına ait, çenesinin altındaki iki belirgin "bıyık" (barbel) ile tanınan bir balık türüdür. Bu bıyıklar, balığın kum ve tortu içindeki küçük omurgasızları hissetmesini sağlayan kemosensör organlardır. Derin ve uzun gövdeli, çatallı kuyruklu ve birbirinden ayrık iki sırt yüzgecine sahiptirler. Genellikle 60 cm'ye kadar büyüyebilirler ancak çoğu türü daha küçüktür. Çoğunlukla kırmızı ve sarı tonlarında parlak renklere sahiptirler; bazı türler ortamlarına göre renk değiştirebilirler. Beslenme şekilleri etçildirler, kumun altına gizlenmiş küçük omurgasızlar ve küçük balıklarla beslenirler. Yaşam Alanları Atlantik ve Pasifik Okyanuslarının tropikal bölgelerinde, genellikle sığ resif düzlüklerinde ve kumlu/çamurlu zeminlerde bulunurlar. Türkiye sularında ise özellikle Akdeniz ve Ege'de, Süveyş Kanalı üzerinden gelen (Lessepsian göçmen) türler yer almaktadır.
Bu bölümde dünya ve ülkemiz iç sularında yaşamlarını devam ettiren birçok balık türü yer almaktadır.
Bu bölümde Ankara ilimiz başta olmak üzere Ankara çevresi illerindeki tatlı su kaynaklarında yaşayan balık türleri yer almaktadır. Başlıca, Ankara Çamur Balığı (Nemacheilus angorae), Bıyıklı balık (Barbus escherichii), Sakarya Derekayası (Gobio sakaryaensis), Dişli Sazancık (Anatolichthys villwocki), Tatlı su kefali (Squalius pursakensis), Taş ısıran (Cobitis simplicispina), Kababurun (Chondrostoma nasus), Aynalı ve Pullu Sazan (Cyprinus carpio), Havuz Balığı (Carassius gibelio), İn balığı - Şiraz (Capoeta tinca), Kadife Balığı (Tinca tinca), İnci Balığı (Alburnus escherichii), Kerevit (Astacus leptodactylus), Kızılkanat (Scardinius erythrophthalmus), Sudak (Lucioperca lucioperca), Tatlısu Kefali (Leuciscus cephalus), Tatlısu Levreği (Perca fluviatilis), Turna (Esox lucius), Yayın (Silurus glanis) içerisinden envanterimizde yer alanlar planlanmaktadır.
Mersin BalıklarıDünyada ve ülkemizde balıkçılık tarihinde önemli bir yeri olan 200 milyon yıldır varlıkları bilinip yerküremizde en fazla tehdit altında ve yok olmaya en yakın türlerden birisi olan mersin balıkları bu tema içerisinde yer almaktadır. Şu ana kadar bilinen 27 türü olup boyu 8 m’ ye, ağırlığı ise 1,5 tona varabilen bireyleri ile bilinen en büyük iç su balıklarındandır. 3 bin km mesafeye kadar göç ettiği bilinen Mersin balıkları 25 yıldan daha uzun yaşayabilmektedir. Mersin balığı yumurtasından elde edilen havyarın değeri en pahalı ürünler arasındadır. Albino Beluga mersin balığından elde edilen Almas havyarının kilosu 35.000 dolara kadar çıkabilmektedir.
Türkiye’nin Karadeniz kıyılarında, özellikle Yeşilırmak, Kızılırmak, Sakarya ve Çoruh havzalarında yaşam ortamları bulunan 5 mersin balığı türü kaydedilmiştir. Bu türler; Sivriburun- Sevruga – Yıldız Mersin Balığı (Acipenser stellatus), Rus Mersin Balığı – Karaca (Acipenser gueldenstaedtii), Kolan Balığı - Avrupa Mersini (Acipenser sturio), Şip Balığı - Çıplak Karın Mersini (Acipenser nudiventris) ve Mersin Morinası – Beluga (Huso huso) olup akvaryumumuzda ise Sivriburun (Sevruga, Yıldız Mersin Balığı) ve Rus Mersin Balığı (Karaca, Acipenser gueldenstaedtii) yer almaktadır. İlerleyen süreçlerde ülkemiz ve dünyada yaşayan diğer mersin balığı türlerinin envanterimizde yer alması planlanmaktadır.
Bu akvaryumumuzda Güney Amerika (Amazon) Kökenli tatlı su balıklarından Siyah Pacu veya Tambaqui olarak bilinen PACU Balığı (Colossoma macropomum) yer almaktadır.
PACU Balığı (Colossoma macropomum): Siyah Pacu veya Tambaqui olarak bilinen Amazon nehir havzalarına özgü devasa bir tatlı su balığı olup Piranhalarla aynı familyadan gelmelerine rağmen, onlar kadar saldırgan olmayıp sakin karakterli ağırlıklı olarak omnivor (bitkisel kökenli, meyve ve tohumlarla) beslenen canlılardır. Güçlü çenesi ve insan dişlerine benzeyen diş yapısıyla dikkat çeken Pacular uygun koşullarda 15 ile 25 yıl arasında yaşayabilmektedir. Pacular 1 metre uzunluğa, 40 kg ağırlığa kadar ulaşabilmektedir.
Bu akvaryumumuzda da Amazon Nehri ve Asya Kökenli tatlı su balıkları arasında yer alan boyları 2-3 metreye kadar ulaşabilen devasa bir tatlı su balığı türü olan Tatlı Su Köpek Balığı (Dev Pangasius/Challenger, Pangasius sanitwongsei) ile uzun bıyıklı yayın balığı türü olup akvaryum dünyasında oldukça popüler diğer tatlı su balıkları arasında yer alan Kırmızı Yüzgeçli Kedi Balığı (Phractocephalus hemioliopterus) bulunmaktadır.
TATLI SU KÖPEK BALIĞI (Dev Pangasius/Challenger, Pangasius sanitwongsei): Tayland, Vietnam, Laos ve Kamboçya gibi Güneydoğu Asya’nın büyük nehir sistemlerinde ve göllerinde yaşayan 2-3 metreye ulaşabilen devasa bir tatlı su balığı türüdür. “Tatlı su köpek balığı” olarak bilinen bu tür aslında gerçek bir köpek balığı olmayıp büyük bir kedi balığıdır. Adını, vücut şeklinin köpek balıklarına benzemesinden almaktadır. Genellikle sakin yavaş hareket ederler ancak ürkek olduklarında camlara çarpıp yaralanabilirler. Bilimsel olarak omnivor kabul edilirler. Barışçıl olmalarına rağmen ilerleyen yaşlarda yırtıcı olup etçil (karnivor) olarak beslenirler. Maksimum uzunlukları 3 metreye, ağırlıkları ise 300 kg’a kadar ulaşabilir. Yaşam süreleri ortalama 20 yıldır.
KIRMIZI YÜZGEÇLİ KEDİ BALIĞI (Phractocephalus hemioliopterus): Güney Amerika'ya özgü uzun bıyıklı yayın balığı türü olup akvaryum dünyasında oldukça popüler tatlı su balıkları arasında yer almaktadır. Bu tür, özellikle Amazon Nehri havzalarında yavaş akan, geniş ve derin sularda yaşarlar. En ayırt edici özelliği, parlak kırmızı kuyruk - yüzgeçleri olup uzun bıyıkları vardır. Doğada 1.5 metreye kadar büyüyebilir ve ağırlıkları 50 kg’dan fazla olabilmektedir. Etçil (karnivor) bir balıktırlar. Doğada genellikle küçük balıkları ve kabukluları yerler. Çok hızlı büyüdüklerinden küçük akvaryumlar için uygun değillerdir.
Bu akvaryumumuzda Afrika Kökenli tatlı su Balıklarından olan Yunus Çiklit Balığı (Cyrtocara moori), Sarı Prenses Çiklit Balığı (Labidochromis caeruleus) ve Papağan Çiklit Balığı (Hoplarchus psittacus) yer almaktadır.
YUNUS ÇİKLİT BALIĞI (Cyrtocara moori): Doğal yaşam alanları Afrika kıtası olup, özellikle Malawi Gölüdür. Boyları maksimum 25 cm.ye kadar ulaşabilmektedirler. Özellikle üreme döneminde agresif bir yapıya sahip olup bölgelerini korurlar. Beslenme şekilleri karnivor (etçil) ağırlıklıdır. Küçük balıklar, böcekler ve protein bazlı yemlerle beslenirler. Vücudun geneli mavi renktedir. Başının üst kısmında yaşlandıkça büyüyen bir çıkıntı bulunmaktadır. Yunus olarak isimlendirilmesinin asıl sebebi şişe burunlu yunus balıklarına benzemesini sağlayan bu çıkıntıdan dolayıdır.
SARI PRENSES ÇİKLİT BALIĞI (Labidochromis caeruleus): Doğal yaşam alanları Tanzanya ve Mozambik arasında kalan Malawi Gölüdür. Maksimum 15 cm boya ulaşabilmektedirler. Beslenmeleri omnivordur (bitkisel ve hayvansal ağırlıklı). Ortalama yaşam süreleri 10 yıldır. En belirgin özellikleri renkleri ve üst yüzgeçleridir. Erkeklerde yüzgeçlerin ve derilerinin rengi genel olarak aşırı koyudur. Dişilerde ise erkeklere oranla bu renkler daha açıktır.
PAPAĞAN ÇİKLİT BALIĞI (Hoplarchus psittacus): Melez bir tür olan Papağan çiklit balıkları maksimum 20 cm boya ulaşabilmektedirler. Ortalama yaşam süreleri 10 yıldır. Beslenmeleri omnivordur (bitkisel ve hayvansal ağırlıklı). Balon şeklinde bir vücuda ve çok küçük bir ağıza sahiptir.
Bu akvaryumumuzda Uzak Doğu Nehirlerinde yaşayan tatlı su balığı olan Tinfoil Barbus Balığı (Barbonymus schwanenfeldii) bulunmaktadır.
TINFOIL BARBUS BALIĞI (Barbonymus schwanenfeldii): Akvaryumlarda sık görülen ancak çoğu zaman gerçek boyutu göz ardı edilen Tinfoil Barbus, aktif ve hızlı yüzüşüyle dikkat çeken bir sürü balığıdır. Genelde barışçıl olmakla birlikte küçük balıkları ürkütebilirler. Türkçe olarak Gül renkli, Yakut renkli Barbuslar olarak da bilinirler. Adlarını, parlak gövdelerinin teneke folyo gibi ışığı yansıtmasından alır. Cyprinidae (Sazangiller) familyasına aittirler. Doğal Yaşam Alanları Güneydoğu Asya (Tayland, Malezya, Endonezya nehirleri)’ dır. Genellikle, geniş nehirler, göller ve yavaş akıntılı suları severler. Hızlı büyüyen bir tür olup boyları 35 cm’ e kadar ulaşabilirler. Gümüş, parlak (metallik) gövdeye ve kırmızımsı yüzgeçler ile siyah kenarlı sırt ve kuyruk yüzgece sahiptirler. Beslenmeleri omnivordur (bitkisel yemler, böcek ve protein bazlı yemler).
Bu akvaryumumuzda farklı renklerdeki yüzlerce Genetik Tetra (Transgenetik Tetra) balıklarının adeta akrobatik dans gösterisi sunan sanatçıların zarafetini anımsatan su içerisindeki yüzüşleri ile ziyaretçilerimiz için görsel bir sunum sağlayarak misafirlerimize hoş zaman geçirmelerinin sağlanması amaçlanmaktadır.
Genetik Tetra (Transgenetik Tetra), bilimsel adıyla Gymnocorymbus ternetzi (Siyah Tetra) türünün genetik olarak modifiye edilmiş, floresan renkli versiyonudur. Akvaryum hobisinde canlı pembe, yeşil, turuncu ve elektrik mavisi gibi parlak renkleriyle dikkat çeken bu balıklar, genellikle GloFish markasıyla tanınır. Tetra balıkları Amazon Bölgesine özgü, barışçıl ve sürü halinde yaşamayı seven bir tatlı su balığıdır. Genellikle 4-5 cm boyuna ulaşan tetralar göz alıcı renk ve hareketli yapılarıyla dikkat çekerler. 24°C - 28°C lik ortam sıcaklıkları yetişmeleri için idealdir. Beslenmeleri omnivor olup kuru yemler, dondurulmuş veya canlı yemlerle (artemia, su piresi) beslenirler. Yaşam süreleri ise ortalama 5 ile 9 yıl arasıdır. Kendilerini güvende hissetmeleri için sürü yaşamı severler, tek başlarına kaldıklarında stres yapabilir veya agresifleşebilirler. Erkeklerin sırt yüzgeçleri dişilere göre daha uzun ve daha sivridir.
Genetik zebra balığı (GloFish), bilimsel adıyla Danio rerio, floresan genleri aktarılarak parlak, neon renkler kazandırılmış genetiği değiştirilmiş bir balık türüdür. Hem bilimsel araştırmalarda model organizma olarak hem de akvaryum hobisinde popüler bir tür olarak kullanılır. Doğal türleri gümüş-lacivert çizgilidir; genetik türleri ise fosforlu pembe, yeşil, turuncu ve mavi gibi canlı renklerde bulunur. Genellikle 2,5 - 4 cm boyuna ulaşırlar ve ortalama 3-5 yıl yaşarlar. Oldukça hareketli, hızlı ve sürü halinde yaşamayı seven barışçıl balıklardır. Beslenmeleri omnivor olup kuru yemler, dondurulmuş veya canlı yemlerle (artemia, su piresi) beslenirler. Kendilerini güvende hissetmeleri için sürü yaşamı severler.
Afrika, Orta Amerika ve Güney Amerika menşeili küçük tatlı su balık türlerinden olan Tetra balıkları, hastalıklara karşı dirençleri, hırslı yapıları ile beslenme konusunda aşırı iştahlı özelliklerinin yanında sakin ve barışçıl yönleri ile ön plana çıkarlar. Hırslı ve güçlü yapılarından dolayı Keçiörengücü’ nün amblemi olan Keçi ile özdeşleştirilmiş ve mor/beyaz renkleri açısından da bu akvaryuma KEÇİÖRENGÜCÜ AKVARYUMU adı verilmiştir.
Asya ülkelerinde “Demekin” olarak adlandırılan, ismini de kafasının kenarlarındaki devasa şişkin gözlerinden alan kısa gövdeli bir Japon Balığı formudur. Siyah renkler oldukça baskın olan Teleskop Japon balıkları soğuk suyu tercih etmekle birlikte değişken sıcaklıklara da dayanabilmektedir. Ankara’ nın soğuğu gibi soğuk suyu sevmekle birlikte sıcaklık değişimlerine de dirençli olan Teleskop balıkları, Ankara’ nın bir neferi olan Gençlerbirliği’ nin uzun yıllardır liglerimizde boy göstermesi ve forma rengi olan siyah ile özdeşleştirilmesi açısından siyah ve kırmızı teleskop Japon balıklarının yer aldığı bu akvaryuma GENÇLERBİRLİĞİ AKVARYUMU ismi verilmiştir.
Afrika kökenli olan bu balıklar akvaryumlara renk katan, en çok tercih edilen, zor koşullara dirençli, hareketli ve en dayanıklı cichlid türlerindendir. Sarı prenses chicled türleri daha barışçıl iken lacivert ahli chicled türleri özellikle bölgelerini korumada oldukça agresif olup savaşçı yapıları ile bilinirler. Dişiler, yumurta ve yavrularını ağızları içinde taşıyarak, tehlikelere karşı koruyarak annelik şefkatlerini gösterirler. Ağızlarında yumurta varken yem almazlar. Bu bağlamda İmalat-ı Harbiye ruhunu taşıyan Ankaragücü taraftarı, dostlarına karşı Sarı prenseslerin barışçıl ve şefkatli yönünü, rakiplerine karşı ise lacivert olan Ahli chicledlerin agresifliğini gösterdiğinden bu akvaryuma ANKARAGÜCÜ AKVARYUMU adı verilmiştir.
Büyük gözleri, hareketli ve parlak kırmızı rengiyle, aslen Hint Okyanusu ve Kızıldeniz kökenli olup Süveyş Kanalı yoluyla, Akdeniz’e yayılan ilk balık türlerinden biri olarak kabul edilen Asker balığının vücudu üzerinde birbirine paralel yedi ya da dokuz beyaz çizgi beyaz/gümüşümsü yatay çizgiler bulunur. En belirgin özelliği, gece avlanan bir tür olduğu için oldukça büyük olan gözleridir. Yüzgeçleri oldukça sert ve batan dikenlere sahiptir.
Bu akvaryum, Asker balığının parlak kırmızı rengi ile vatan uğruna dökülen şehitlerimizin kanını temsil eden Türk Bayrağımızın kırmızı rengini anımsatması ve vatan sevdalısı Türk insanının askerimize olan bağlılığını göstermesi açısından milyonların gönlünde ve dilinde “BİZİM ÇOCUKLAR” olarak bilinen TÜRKİYE Milli Futbol Takımımız için oluşturulmuştur.
Anavatanı Çin ve Japonya kökenli, sazan balığının evcilleştirilmiş, oldukça zeki, renkli ve zarif bir türüdür. Kuyruk yapısı bir tülü andırdığı için bu isim ile anılır. Uzak Doğu kültüründe koi balığı akıntının tersine doğru yüzdüğünden başarının, azmin ve gücün bir sembolü olarak görülür. Japonya ve Çin başta olmak üzere Asya kültüründe Koi balığının rengi altın sarısı ise varlık ve zenginliği, gümüş ise başarıyı, mavi ise huzuru temsil eder. Kırmızı koi balığının anlamı ise sevgi, sadakat, cesaret, azmi ve engelleri aşma olarak hırs ve zaferin sembolü olarak simgelenirken, beyaz koi balığı başarı ve refahı temsil eder. Fiziksel olarak iri bir yapıya sahip olan bu türün bazı üyeleri 90 cm boya erişebilir.
Halkımız tarafından "12 Dev Adam" olarak bilinen TÜRKİYE A Milli Erkek Basketbol Takımımız, son dönemde hem Avrupa Şampiyonası hem de Dünya Kupası elemelerinde sergilediği performansla dikkat çekmektedir. Tarihi başarılarla dolu basketbol takımımız ile gücün, hırsın, güvenin ve başarının simgesi olarak uzun ve iri vücut yapılarıyla göz kamaştıran koi balıkları birbirleri ile özdeşleştirildiği için bu akvaryum milyonların gönlünde ve dilinde “12 DEV ADAM” olarak bilinen TÜRKİYE Milli Basketbol Takımımız için oluşturulmuştur.
Başının üzerindeki "wen" adı verilen ahududu benzeri etli büyüme (beze) ile tanınan en popüler, barışçıl, sosyal ve en süslü japon balığı türlerinden biridir. “Oranda” Japon balıklarına Japonya ve Çin başta olmak üzere Uzak Doğu ülkelerinde çok değer verilip “su çiçekleri” olarak da adlandırılırlar.
2003 Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda kazandığı Avrupa ikinciliğinden sonra "FİLENİN SULTANLARI" adıyla anılmaya başlayan TÜRKİYE Kadın Millî Voleybol Takımımız ilerleyen yıllarda da efsanevi performanslar göstererek 2011 yılında Avrupa Kadınlar Voleybol Şampiyonası'nda 3.lük, 2015-2023 yılları arasında üst üste 5 kez yarı final, 2015 yılında 4.lük, 2017 yılında 3.lük, 2019 yılında 2.lik, 2021 yılında 3.lük, 2023 yılında ise Avrupa Şampiyonu olmuştur. Filenin Sultanları, 2023 yılı Millî Takım sezonunda; Milletler Ligi Şampiyonluğu kupası, Avrupa Şampiyonluğu kupası ve Dünya Kupası adıyla oynanan Olimpiyat Elemelerinde kazandığı kupa olmak üzere 3 Kupa birden daha kazanarak Türk spor tarihinde millî takım bazında takım sporlarında Avrupa Şampiyonu olan ilk takım olarak tarihe geçmiştir. Bu muhteşem başarılarından dolayı akvaryumların en güzel, en gösterişli, başında duvağa benzeyen yapısı ve gelinliğin tülüne benzeyen kuyruk yapısıyla bilinen kırmızı beyaz renkleri ile Oranda Japon balığı akvaryumu "FİLENİN SULTANLARI" olarak bilinen TÜRKİYE Kadın Millî Voleybol Takımımız için oluşturulmuştur.
Afrika, Orta Amerika ve Güney Amerika menşeili küçük tatlı su balık türlerinden olan Tetra balıkları, hastalıklara karşı dirençleri, hırslı yapıları ile beslenme konusunda aşırı iştahlı özelliklerinin yanında sakin ve barışçıl yönleri ile ön plana çıkarlar. Bu akvaryuma konulan enerjik ve seri hareketler gösteren yeşil beyaz tetra balıkları, sahada 90 dakika alın teri akıtan hırslı, hızlı ve bir o kadar da enerjik olan 2025 yılında gösterdiği gelişimle "En İyi Yükselişe Geçen Spor Kulübü" seçilerek Keçiören ilçemizi başarı ile temsil eden BAĞLUM SPORUMUZ ile özdeşleştirdiğinden bu akvaryuma BAĞLUM SPOR AKVARYUMU adı verilmiştir.
Kalem balığı (Nannostomus beckfordi): İnce ve uzun vücut yapısıyla kalemi andıran, Güney Amerika kökenli popüler bir tatlı su akvaryum balığıdır. Akvaryum hobisinde özellikle barışçıl doğası ve ilginç yüzme biçimleriyle tanınır. Adını aldığı gibi ince, silindirik ve uzun bir vücuda sahiptir. Roket Kalem Balığı gibi bazı türleri suyun içinde 45 derecelik bir açıyla, başı yukarıda duracak şekilde asılı kalarak yüzer. Çoğu tür, gündüzleri canlı renklere ve belirgin çizgilere sahipken, geceleri savunma amaçlı olarak bu çizgileri soldurur veya farklı bir desen alır. Başlıca popüler türleri arasında Altın Kalem Balığı, Cüce Kalem Balığı, Kırmızı Kalem Balığı Çizgili Kalem Balığı yer almaktadır.
Rasbora (Trigonostigma heteromorpha): Sazangiller familyasına ait, genellikle Güneydoğu Asya kökenli, sürü halinde yaşamayı seven popüler ve barışçıl bir tatlı su akvaryum balığıdır. Dayanıklı yapıları ve estetik görünümleriyle hem yeni başlayanlar hem de deneyimli akvaryumseverler için idealdirler. Başlıca türleri arasında Harlequin Rasbora (Gövdesinin arka kısmındaki siyah üçgen (kama) lekesiyle tanınır), Galaxy Rasbora (Koyu mavi gövdesi üzerindeki altın sarısı beneklerle oldukça dekoratiftir), Sivrisinek Rasbora (Çok küçük boyutlu canlı kırmızı renklidir. Nano akvaryumlar için mükemmeldir), Makaskuyruk Rasbora (Kuyruk yüzgecindeki siyah-beyaz desenler yüzme esnasında makas hareketini andırır) yer alır.
Koi balıkları (Cyprinus rubrofuscus), Japonya'da 200 yılı aşkın süredir çarpıcı renkleri ve desenleri için seçici olarak yetiştirilen evcilleştirilmiş bir sazan türüdür. Bugün koi balıkları Asya'da ve dünyanın dört bir yanında önemli kültürel anlam taşımaktadır. Japonya'da güç, aşk, refah ve iyi şansın sembolü olarak Çin'de ise şöhret, zenginlik, azim ve gücü simgeleyen Doğu Asya'ya özgü olan bu balıklar, dünya genelinde, en yaygın olarak yetiştirilen türlerden biri olarak kabul edilir. Antarktika hariç her kıtada bulunabilirler. Özellikle özel gereksinimli bireylerin ve küçük çocukların Koi balıklarını el ile beslenmeleri de amaçlanmakta olup ziyaretçilerimiz için ayrı bir bölümde el ile besleme imkânı da sağlanmıştır.
Sürekli artan tehditler nedeniyle risk altında olan ve tarih boyunca birçok kültürde uzun yaşam, üretkenlik, dayanıklılık ve kötülüklerden korunmanın sembolü olan dünyada yaşayan yedi deniz kaplumbağası türünden Doğu Akdeniz kumsallarımızda Yeşil Deniz Kaplumbağası (Chelonia mydas), Batı Akdeniz kumsallarımızda ise İribaş Deniz Kaplumbağası (Caretta caretta) yaşamlarını sürdürmektedir. Türkiye’nin Akdeniz kıyılarında belirlenmiş ve resmî olarak kabul edilmiş 21 adet yuvalama kumsalı bulunmakta olup bu kumsallar; Ekincik, Dalyan, Dalaman, Fethiye (Muğla); Patara, Kale, Kumluca, Çıralı, Tekirova, Belek, Kızılot, Demirtaş, Gazipaşa (Antalya); Anamur, Göksu Deltası, Alata, Davultepe, Kazanlı (İçel); Akyatan, Yumurtalık (Adana) ve Samandağ (Hatay)’dır. Her iki tür de bu bölgelerde Mayıs-Ağustos ayları arasında yumurta bırakmaktadır. Akdeniz’deki yeşil deniz kaplumbağası popülasyonunun %50’den fazlası Türkiye’de yumurtalarını bırakmaktadır. Deri sırtlı deniz kaplumbağası (Dermochelys coriacea) ise ülkemiz denizlerinde yuvalama yapmadan geçiş yapan başka bir türdür.
Deniz kaplumbağalarının yumurta bırakmaları çoğunlukla gece meydana gelmektedir. Ergin dişi deniz kaplumbağaları, yuvalamak için kumsala çıktıkları her seferde, ortalama 100-150 yumurta bırakır. Bu dönemde dişi kaplumbağa, dışarıdan gelecek uyarılara karşı çok hassas olup rahatsız edildiğinde denize geri dönmektedir. Dişi bireylerin kumsala çıkışlarının bazıları yuva ile sonuçlanabileceği gibi, bazıları da yuvasız sonuçlanabilir. Buna yuvasız çıkış-yalancı çıkış denir. Deniz kaplumbağalarında yuva sıcaklığı cinsiyeti tayin etmektedir. 27 °C’nin altında erkek, üzerinde dişi bireyler çıkmaktadır. Dişilerin bıraktıkları yumurtalar veya yumurtadan 45-60 gün sonra çıkan yavruların, yuvadan çıkışları çoğunlukla kum yüzey sıcaklığının düştüğü gece saatlerinde veya gün doğumunda meydana gelir. Yuvadan çıkmış yavrular ufuk aydınlığını kullanarak denize doğru yönelirler. Kumsal gerisinde var olan herhangi bir ışık kaynağı yavruların yönlerini şaşırmalarına ve ölümlerine neden olabilmektedir. Her bin yavrudan sadece 1 tanesi 50’li yaşlarına ulaşabiliyor. Deniz kaplumbağaları ortalama 100-120 yıl yaşamaktadır.
Eşeysel olgunluğa (17-30 yıl) ulaşıncaya kadar denizlerde yaşayan deniz kaplumbağalarının dişi bireyleri yumurtlamak üzere tekrar yumurtadan çıkmış olduğu kumsala geri dönerek yumurtalarını bırakırlar. Üredikleri alana daha sonra gelebilmek için kumsala izlerini bırakırlar. Erkek bireyler ise kumsala çıkmaz. Uzun ve karmaşık hayat serüveni, yaşam döngüleri boyunca deniz kaplumbağalarının birçok tehditle karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Deniz kaplumbağalarına yönelik tehditlerin başında, iyi planlanmamış yapılaşma, sanayileşme, kum çıkarımı, hedef dışı avlanma gibi tehditler gelmektedir.
Akciğer solunumu yaptıkları için düzenli aralıklarla su yüzeyine çıkıp hava almaları gerektiğinden balıkçılık sırasında hedef dışı olarak ağlara veya iğnelere takıldıklarında nefes almak için su yüzeyine çıkamadıklarından boğulurlar. Deniz kaplumbağası türlerinin avlanması ve ticareti dünyanın birçok ülkesinde yasaktır. Deniz kaplumbağaları, Türkiye’de de koruma altına alınmış türler arasında yer almaktadır. C. caretta etçil ve 200 m derinlere dalabilirken, C. mydas ise otçul ve 20-50 m derinliklerde dolaşabilmektedir. Deniz analarını tüketen tek canlı türü olan deniz kaplumbağaları denizde beslenip karada yumurtlamaları özelliği ile deniz ve kara arasındaki besin geçişini sağlarlar. Böylece ekolojik dengeye önemli bir katkı sağlarlar.
Kırmızı yanaklı su kaplumbağası (Trachemys scripta elegans), tatlı sularda yaşayan ve en belirgin özelliği başının iki yanında bulunan kırmızı şeritler olan bir kaplumbağa türüdür. Yarı sucul bir canlıdır; yani hem suda yaşar hem de zaman zaman karaya çıkarak güneşlenir. Avrupa, Afrika, Okyanusya, Asya ve Amerika'daki 70’ ten fazla ülke ve bölgeye yayılmış olan bu tür, göller, nehirler, bataklıklar ve yavaş akan sularda bulunur. Güneşlenmek, hem vücut ısısını düzenlemek hem de kabuk sağlığını korumak için oldukça önemlidir.
Bu kaplumbağaların kabuk uzunluğu genellikle 15 ile 30 santimetre arasında değişir ve uygun koşullarda 20 ila 40 yıl kadar yaşayabilirler. Kabukları yeşil zemin üzerine sarı çizgilerden oluşur ve yanaklarındaki kırmızı lekeler onları diğer türlerden ayıran en önemli görsel özelliktir. Beslenme açısından omnivor olan kırmızı yanaklı kaplumbağalar; küçük balıklar, böcekler, su bitkileri ve hazır kaplumbağa yemleri ile beslenirler. Oldukça iyi yüzücü olup tehlike hissettiklerinde hızla suya girerek kendilerini korurlar. Bu türün bilinçsizce doğaya bırakılması, yerli türler için tehdit oluşturabileceğinden birçok ülkede satışı ve doğaya salınması kısıtlanmıştır.
Siyah Pacu veya Tambaqui (Colossoma macropomum) olarak bilinen Amazon nehir havzalarına özgü devasa bir tatlı su balığı olup Piranhalarla aynı familyadan gelmelerine rağmen, onlar kadar saldırgan olmayıp sakin karakterli ağırlıklı olarak omnivor (bitkisel kökenli, meyve ve tohumlarla) beslenen canlılardır. Güçlü çenesi ve insan dişlerine benzeyen diş yapısıyla dikkat çeken Pacular uygun koşullarda 15 ile 25 yıl arasında yaşayabilmektedir. Pacular 1 metre uzunluğa, 40 kg ağırlığa kadar ulaşabilmektedir.
Tayland, Vietnam, Laos ve Kamboçya gibi Güneydoğu Asya’nın büyük nehir sistemlerinde ve göllerinde yaşayan 2-3 metreye ulaşabilen devasa bir tatlı su balığı türüdür. “Tatlı su köpek balığı” (Pangasianodon sanitwongsei) olarak bilinen bu tür aslında gerçek bir köpek balığı olmayıp büyük bir kedi balığıdır. Adını, vücut şeklinin köpek balıklarına benzemesinden almaktadır. Genellikle sakin yavaş hareket ederler ancak ürkek olduklarında camlara çarpıp yaralanabilirler. Bilimsel olarak omnivor kabul edilirler. Barışçıl olmalarına rağmen ilerleyen yaşlarda yırtıcı olup etçil (karnivor) olarak beslenirler. Maksimum uzunlukları 3 metreye, ağırlıkları ise 300 kg’a kadar ulaşabilir. Yaşam süreleri ortalama 20 yıldır.
Güney Amerika'ya özgü uzun bıyıklı yayın balığı türü olup akvaryum dünyasında oldukça popüler tatlı su balıkları arasında yer almaktadır. Bu tür, özellikle Amazon Nehri havzalarında yavaş akan, geniş ve derin sularda yaşarlar. En ayırt edici özelliği, parlak kırmızı kuyruk - yüzgeçleri olup uzun bıyıkları vardır. Doğada 1.5 metreye kadar büyüyebilir ve ağırlıkları 50 kg’dan fazla olabilmektedir. Etçil (karnivor) bir balıktırlar. Doğada genellikle küçük balıkları ve kabukluları yerler. Çok hızlı büyüdüklerinden küçük akvaryumlar için uygun değillerdir.
Bu bölümde ülkemiz sularında yada dünya sularında yaşayan farklı su ürünleri türlerinden oluşan yüzlerce kurutulmuş materyallere yer verilmiştir.
Keçiören Deniz Dünyası tesisimizde yer alan Mavi Dünya canlılarının yanında, tesisimizin içerisindeki ve dışındaki duvar, zemin ve tavanlarda yer alan farklı içeriklerdeki resim ve balık görsellerinin ziyaretçilerimizin anılarında yer alması hedeflenmektedir.
Ziyaretçilerimiz ortası boş olan bu akvaryumumuzun içerisinde devasa PACU (Colossoma macropomum) ve TATLI SU KÖPEK BALIKLARI (Pangasius sanitwongsei) ile birlikte su ortamındaymış izlenimi veren fotoğraf çekimleri yapabilirler. Özellikle çocuklarımızın bugünkü gezilerinde keyif almaları ve anılarında uzun süre yer etmesi açısından güzel bir aktivite olacağı düşünülmektedir.
Gönüllüsü olabilmek için Maskotumuz TİFTİK’ in kesin kuralları bulunmaktadır.
1. Denizleri seven,
2. Doğayı koruyan,
3. Çevreye çöp atmayan,
4. Hayvanlara zarar vermeyen,
5. İnsanlara saygılı olan herkes Tiftik’in Mavi Dünya Gönüllüsü olup
TİFTİK’ in elinden, “KEÇİÖREN MAVİ DÜNYA GÖNÜLLÜSÜ” sertifikasını almaya hak kazanmaktadır.
Tabii ki sizlerin de tahmin edeceği gibi TİFTİK’ in elinden sertifika almak zor olduğundan burada da küçük ziyaretçilerimize birtakım tavsiyelerde bulunup geleceğin Mavi Vatan sevdalısı olacak misafirlerinden aşağıdaki sözü almak istiyor.
Bugün benim dünyam olan denizleri ve arkadaşlarım olan balıkları tanıdın,
Şimdi senden bir söz istiyorum...
Denizleri ve sularda yaşayan tüm canlıları koruyacağına,
Çevreye çöp atmayıp geleceğimize miras bırakacağımız doğamıza sahip çıkacağına,
Sen de 'EVET' diyorsan;
artık sen de bir “TİFTİK’İN MAVİ DÜNYA GÖNÜLLÜSÜ” olup “KEÇİÖREN MAVİ DÜNYA GÖNÜLLÜSÜ SERTİFİKASI” almayı hak ettin. Tebrikler.